Нүүр хуудас | Нийтлэлчдийн индэр | Мэдээний архив
Нэвтрэх нэр:
Нууц үг:
Бүртгүүлэх «|» Нууц үг мартсан?
Fact Shuum Нийгмийн шуум Гадаад Shuum Соёл, урлаг, спорт Оддын Shuum Авто Shuum TOMATO.MN
index
Ч.Энхзул: Монгол ардын үндэсний хөгжимтэй Буриад ардын дуугаа дуулна
2016.11.22

Жүжигчин, дуучин Ч.Энхзул “Алтан шара наран" нэртэй өөрийн даасан тоглолтыг энэ сарын 27-нд хийх гэж байна. Буриад зон олныхоо өв уламжлалыг тээж яваа дуучин бүсгүйтэй ярилцсанаа уншигч танд хүргэе.

-Таны бага нас, нутаг усны талаар ярилцлагаа эхэлье?

-Би Хэнтий аймгийн Батширээт суманд мэндэлсэн. Зургаан настай байхдаа Дадал суманд шилжиж ирснээс хойш 16 нас хүртлээ Дадал суманд амьдарсан. Манай Батширээт, Дадал сумын байгаль их үзэсгэлэнтэй, мөн тэдгээр нутагт буриад зон олонтойгоороо онцлогтой л доо. Би нутгаа диваажин шиг сайхан  нутаг гэж сэтгэл дотроо үргэлж бодож, залбирч, шүтэж хайрлаж явдаг. Энэ зүйрлэлийг ганцхан би хэлж байгаа юм биш л дээ. Манай нутгаар аялсан хүн бүхэн сэтгэл хангалуун над шиг бодолтой буцдаг. Энэ сайхан баялаг нутагт төрж өссөн ард түмэн худлаа ярихгүй, хулгай хийхгүй, цэвэр ариун хөдөлмөрөөрөө амьдрах ёстой гэсэн хүсэл эрмэлзэлтэй болдог гэж би дотроо боддог. Мөн манай нутгаас маш олон алдартан төрж гарсан байдаг. Тухайлбал, буриад дуугаар л гэхэд МУГЖ О.Ичинхорлоог онцолж болно.

-Та Буриад зон олныхоо урлаг соёлыг хэдий үеэс сонирхож эхэлсэн бэ?

-Өсвөр насандаа буюу 16-17 настайгаасаа л сонирхож эхэлсэн. Учир нь 1994 онд “Алтаргана” наадам Хэнтий аймгийн Дадал суманд анх зохион байгуулагдсан. Одоо бол олон улсын наадам болж өргөжсөн л дөө. Анх “Буриад дууны наадам” гэж зохион байгуулагдаж байсан юм. Тэр үед их хэлмэгдүүлэлтийн хар сүүдэр арилаагүй, хүмүүс Буриад гэж хэлэхээсээ ичдэг байсан үе. Тухайн үед зохион байгуулагдаж байсан “Алтаргана” наадам хүмүүст үндэсний үзлийг нь маш их сэргээж өгсөн.  Хүмүүст би Буриад юм байна, уг гарвалаа судлах ёстой юм байна гэсэн бодол төрүүлсэн гэж болно.

-Одоо бол Буриад түмэн үндэс угсаагаа маш сайн мэддэг болсон байх гэж бодож байна?

-Тийм ээ, Буриад зон олон маань удам угсаагаа их сайн мэддэг.

-Анх урлагийн замд хэрхэн оров оо?

-Би цэцэрлэгт байхаасаа л дуулж эхэлсэн. Дөрөвдүгээр ангиасаа шударга буюу шанз хөгжмөөр хичээллэж эхэлсэн. Бүжгийн болон дууны дугуйланд явдаг байлаа. Бага байхад минь хүмүүс чи дуу хөгжимд дуртай, тал бүрийн авьяастай болохоор жүжигчин болвол чамд их зохино гэдэг байсан. Тэр үг нь ч надад маш их нөлөөлж урам өгсөн. Би бүр багаасаа л жүжигчин болно гэж мөрөөдөж эхэлсэн дээ.

-Урлагийн хүн болоход гэр бүл тань тодорхой хэмжээгээр нөлөөлсөн байх. Гэр бүлийнхнийгээ бидэнд танилцуулаач?

-Миний ээжийг Ц.Мөнбиш гэдэг. Нутагтаа нэр хүндтэй ардын багш. Урлагийн их авьястай, бас шанз хөгжим тоглодог. Бүх ард түмний урлагийн их наадам болдог байсан үед Мэргэжлийн шанз хөгжимчдийн 3 дугаар зэргийн тоглогч байсан юм. Миний ээж бас урлагт  их хайртай хүн. Ээж маань урлагийн хүн болох мөрөөдөлтэй байсан ч тухайн үед Соёл урлагийн их сугууль гэж байгаагүй гэдэг. Оронд нь Кино драмын ангийн жүжигчний ангид шалгалт өгөх гэсэн боловч дөрвөн жилд нэг удаа элсэлт авдаг байж л дээ. Ээжийг минь төгссөн жил таараагүй, тэгээд жүжигчний ангид орж чадаагүй гэж ярьдаг юм. Өөрийнх нь биелүүлж чадаагүй хүслийг биелүүлж яваа болохоор ээж минь надад их баярладаг, надаар бахархдаг.  Би бас ээжийнхээ хүсч мөрөөдөж байсан мэргэжлээр ажиллаж байгаадаа их баярладаг.

-Аавынхаа тухай дурсвал?

-Аавыг минь М.Чимэдтогтох гэдэг. Намайг бага байхад бурхан болсон. Гэхдээ миний санаанд аавтай минь холбоотой үлдсэн дурсамжууд их байдаг. Манай аав намайг урлагаар хичээллэхийг их хориглодог байлаа. Харин би ааваасаа зугтаад янз бүрийн дугуйланд их явна. Намайг бага байхад “Монголжингоо” гэдэг олон талын авьяасыг нь шалгаруулдаг тэмцээн зохиогддог байсан. Би дөрөвдүгээр ангид байхдаа нэг удаа аавдаа хэлэлгүйгээр нууцаар тэр тэмцээнд оролцсон юм.  Сум жижигхэн болохоор аав минь тэмцээн болох гэж байгааг сонсоод очиж үзэж л дээ. Тэгсэн охин нь байж байдаг. Дөнгөж дөрөвдүгээр ангийн хүүхэд хэрнээ 16 настай хүүхдүүдтэй өрсөлдөөд түрүүлснийг аав минь хараад надаар маш их бахархсан гэдгээ хэлж байсан /уйлав/. Аавыгаа ярихаар ингээд уйлчих гээд байдаг юм. Аав минь тэрнээс хойш намайг хорихоо больсон. Урлагт хайртай, урлагт дурласан хүн урлагаар хоолоо олж идэхээс илүүтэй тайвшрал авдаг юм байна гэдгийг аав минь ойлгож намайг дэмждэг болсон. “Аав нь усандаа явъя, миний охин даарч хоолойгоо гэмтээв. Гамнаарай, дугуйландаа яваарай” гэдэг байсан. Тэрнээс хойш нэг их удалгүй охиныхоо сайн сайхан явааг харж амжаагүй өнгөрсөнд их харамсдаг юм. Би чинь аавынхаа эрх охин нь байлаа шүү дээ. Одоо ингээд намайг тоглолтоо хийх гэж байгааг минь харсан бол хичнээн их баярлах байсан бол доо. Тэр цагаас хойш аавын минь оронд аав болж биднийг юугаар ч дутаахгүй хүмүүжүүлж, өсгөсөн ээж минь бидний амьд бурхан юм даа.

-Амжилттай яваа хүн бүрийн цаана хань ижил нь түшиг болж байдаг. Гэр бүлийнхээ хүний тухай яривал?

-Манай нөхрийг Э.Зоригтбаатар гэдэг. Барилгын архитектур мэргэжилтэй. Дорнод аймгийн Баяндун сумын хүн. Бас л над шиг Буриад гэж цохилох зүрхтэй, эх оронч үзэлтэй залуу бий. Буриад залуучуудыг нэгтгэсэн “Амин тоонто”  ТББ-ын тэргүүн.

 

-Та жүжигчин болохыг мөрөөддөг байсан гэж ярьсан. Мөрөөдлөө биелүүлж чадав уу? 

-Ер нь бол чадсан шүү. /инээв/

-Та өөрийнхөө тоглож байсан дүрүүдийнхээ талаар яриач?

-Би оюутан байхдаа хамгийн анх Буриад зон олны тухай харуулсан “Мойлхон” кинонд туслах дүрд тоглож байлаа. Төмөрийн эхнэр гэж ногоон алчууртай, хүрэн дээлтэй жирэмсэн эмэгтэйн дүр байдаг даа. Киноны зураг авалт Хэнтий аймгийн Дадал, Батширээт сумдад болсон. Нэгдүгээр курсын оюутан байхдаа киноны туслах дүрд тоглоод өөрийгөө кинонд тоглож чадах юм байна гэсэн итгэлтэй болсон. Харин оюутан байх үед кинонд тоглох эсвэл гадуур ямар нэгэн уран бүтээлд оролцоход манай мэргэжлийн багш нар тийм ч таатай ханддаггүй. Учир нь чиний анх бүтээсэн “түүхий” дүр чинь хүмүүст чамайг дутуу үнэлэхэд хүргэдэг гэдэг байлаа. Тийм болохоор оюутан байхдаа нэг их кинонд тоглоё гэж бодож явсангүй. Сургуулиа төгссөнийхөө дараа МҮОНРТ-ийн “Өдөр өдрийн нар” олон ангит киноны Хорол гэдэг сувилагч бүсгүйн дүрийг бүтээсэн. Түүнээс хойш олон киноны туслах дүрд тоглолоо.

ҮРГЭЛЖЛЭЛИЙГ ЭНДЭЭС УНШИНА УУ...

Жүжигчин, дуучин Ч.Энхзул “Алтан шара наран" нэртэй өөрийн даасан то...

Уншсан: 189 | Түгээх |
Холбоотой мэдээ
П.Рэнцэндорж: Эцэг эх, өвөг дээдэс маань байгалиа л хайрлаж бай гэсэн сургаалиар биднийг хүмүүжүүлсэн
2017.12.11
Х.Сугир: Нам дамжсан бизнесийн бүлэглэл аймгийн удирдлагуудыг унагаж, өөрсдийн хүнийг томилох гэж санаархаад бүтэлгүйтлээ
2017.12.08
А.Хүрэлмаа: Төлбөрийн баримт олгоогүй байгууллагыг 1800-1288 утсаар мэдэгдээрэй
2017.12.05
МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Б.Галаарид: Хоёр орны сэтгүүлчдийн хамтын ажиллагаанд шинэ гарц нээсэн форум боллоо
2017.12.01
Д.Цэндсүрэн: Мод тарих чинь хүүхэд эх барьж авахтай адил
2017.11.29
Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд SHUUM.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.
Таны нэр:
Таны сэтгэгдэл:
Сэтгэгдэл Нийт: 0
П.Рэнцэндорж: Эцэг эх, өвөг дээдэс маань байгалиа ...
2017.12.11
Х.Сугир: Нам дамжсан бизнесийн бүлэглэл аймгийн уд...
2017.12.08
А.Хүрэлмаа: Төлбөрийн баримт олгоогүй байгууллагыг...
2017.12.05
МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Б.Галаарид: Хоёр орны сэтгүүл...
2017.12.01
Д.Цэндсүрэн: Мод тарих чинь хүүхэд эх барьж авахта...
2017.11.29
Н.Цэрэнбат: Байгаль орчны салбарын тухай хуулиуд и...
2017.11.28
С.Болорчимэг: 2 дахь хагалгаан дээр нарийн гэдсийг...
2017.11.24
Н.Цэрэнбат: Нэг сая жуулчин, нэг тэрбум ам.доллар ...
2017.11.20
Б.Болор-Эрдэнэ: АЗХ залуусыг татдаг соронз болох ё...
2017.11.19
Ц.Энхжин: Монголчуудынхаа бичсэн урмын үгээр цэнэг...
2017.11.12
МАН-ын Нарийн бичгийн дарга Ц.Бат-Энх: Түүхэндээ б...
2017.11.02
“Бадарчийн Жаргалмаа” нэвтрүүлэгт ГХ-ны сайд Д...
2017.10.31
Проф.Др. Н.Бурмаа: Үндсэн хууль үеэ өнгөрөөн өөрчл...
2017.10.30
Л.Жавзмаа: Гоё, зогсоолтой байшин барьсан гээд үнэ...
2017.10.26
Ц.Уранчимэг: Иргэд агаарын бохирдлыг бууруулахад т...
2017.10.26
Ч.Батзориг: Миний хийсэн ажил хэдэн тэрбумыг хэмнэ...
2017.10.17
Д.Аюуш: Нөхөр нь үхсэн амьд нь мэдэгдэхгүй байхад ...
2017.10.04
С.Адъяасүрэн: Орчин үед биет бус асар хүчирхэг биз...
2017.09.18
Э.Навчаа: Нэг хүний тарваганы мах идэх хүсэл нэг с...
2017.09.11
Хотын дарга их, дээд сургуулиудыг хотоос гаргах та...
2017.09.06
Х.Мандахбаяр: Өмнөговийн иргэдийг басамжилж буй Б....
2017.08.18
УИХ-ын гишүүн Д.Цогтбаатар: Манай улс бичиг үсгийн...
2017.05.26
Ш.Отгон-Өлзий: “Монгол брэнд” төслийн багийн а...
2017.05.15
Монголын Сайтын холбооны Ерөнхийлөгч Э.Батхүү: Эв ...
2017.05.03
Хөрөнгийн зах зээлийн гол “тоглогч” нь иргэд б...
2017.05.01
В.Путины талархлыг хүлээсэн арматур монголчуудын х...
2017.04.24
Д.Оюунхорол: Эх болсон байгалиа хамгаалах нь Монго...
2017.04.20
Ж.Цолмон: Би уг нь Анагаахын сургуулийн “бүтээгд...
2017.03.28
Г.Батхүү: Хил гааль цахим системд бүрэн шилжих шаа...
2017.03.24
Г.Дорж: Зэрэглэл өндөр ОУ-ын тэмцээнээс аваргын цо...
2017.03.21
УИХ-ын гишүүн Д.Цогтбаатар: Манай улс бичиг үсгийн...
2017.05.26
Хотын дарга их, дээд сургуулиудыг хотоос гаргах та...
2017.09.06
Х.Мандахбаяр: Өмнөговийн иргэдийг басамжилж буй Б....
2017.08.18
Э.Навчаа: Нэг хүний тарваганы мах идэх хүсэл нэг с...
2017.09.11
С.Адъяасүрэн: Орчин үед биет бус асар хүчирхэг биз...
2017.09.18
УИХ-ын гишүүн Л.Гантөмөр: Инфляцийг Монголбанкнаас...
2011.11.17
Б.Болор-Эрдэнэ: АЗХ залуусыг татдаг соронз болох ё...
2017.11.19
МАН-ын Нарийн бичгийн дарга Ц.Бат-Энх: Түүхэндээ б...
2017.11.02
Д.Аюуш: Нөхөр нь үхсэн амьд нь мэдэгдэхгүй байхад ...
2017.10.04
Л.Жавзмаа: Гоё, зогсоолтой байшин барьсан гээд үнэ...
2017.10.26
“Бадарчийн Жаргалмаа” нэвтрүүлэгт ГХ-ны сайд Д...
2017.10.31
Проф.Др. Н.Бурмаа: Үндсэн хууль үеэ өнгөрөөн өөрчл...
2017.10.30
Ш.Отгон-Өлзий: “Монгол брэнд” төслийн багийн а...
2017.05.15
Д.Цэндсүрэн: Мод тарих чинь хүүхэд эх барьж авахта...
2017.11.29
МСНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Б.Галаарид: Хоёр орны сэтгүүл...
2017.12.01
Ц.Уранчимэг: Иргэд агаарын бохирдлыг бууруулахад т...
2017.10.26
Ц.Энхжин: Монголчуудынхаа бичсэн урмын үгээр цэнэг...
2017.11.12
Н.Цэрэнбат: Нэг сая жуулчин, нэг тэрбум ам.доллар ...
2017.11.20
Ч.Батзориг: Миний хийсэн ажил хэдэн тэрбумыг хэмнэ...
2017.10.17
С.Болорчимэг: 2 дахь хагалгаан дээр нарийн гэдсийг...
2017.11.24
Монголын Сайтын холбооны Ерөнхийлөгч Э.Батхүү: Эв ...
2017.05.03
Н.Цэрэнбат: Байгаль орчны салбарын тухай хуулиуд и...
2017.11.28
А.Хүрэлмаа: Төлбөрийн баримт олгоогүй байгууллагыг...
2017.12.05
Х.Сугир: Нам дамжсан бизнесийн бүлэглэл аймгийн уд...
2017.12.08
Хөрөнгийн зах зээлийн гол “тоглогч” нь иргэд б...
2017.05.01
П.Рэнцэндорж: Эцэг эх, өвөг дээдэс маань байгалиа ...
2017.12.11
“Баянгол” эмнэлгийн Үр суулгах төвийн их эмч, ...
2011.11.07
“Aqua fitness” төвийн багш Ука: “Hot yoga”...
2011.11.29
Топ модель Э.Одгэрэл: Хүнд байдаг олон юм надад ба...
2011.10.22
Б.Одгэрэл: Багш хүн сэтгэл дотроо хүний хүүхдийг ө...
2012.03.15
250 x 200px
976 x 180px
Бидний тухай | Сурталчилгаа байршуулах | Санал хүсэлт | Холбоо барих | Вэб сайт хийх | RSS
© Шуум.мн - ээс хуулбарлах хориотой, 2011